के म्यानमारमा हुन लागेको चुनाव देखावटी हो ?
यङ्गुन । म्यानमारमा पाँच वर्षमा पहिलो पटक आइतबार आम निर्वाचन हुँदैछ । आइतबारबाट त्यहाँ आम निर्वाचनको पहिलो चरण सुरु हुँदैछ । तर आलोचकहरू यसले न त २०२१ मा सेनाले सत्ता कब्जा गरेपछि स्थापित देशको कमजोर लोकतान्त्रिक प्रणालीलाई पुनर्स्थापित गर्ने न त देशको कठोर सैन्य शासनबाट सुरु भएको विनाशकारी गृहयुद्धको अन्त्य गर्ने भनिरहेका छन् ।
म्यानमारको सेनाले चुनावलाई बहुदलीय लोकतन्त्रमा फर्कने बाटोको रूपमा प्रस्तुत गरेको छ। यद्यपि, यसलाई धेरैले चार वर्षअघि सेनाले आङ सान सुकीको निर्वाचित सरकारलाई अपदस्थ गरेपछि सुरु भएको सैन्य शासनलाई वैधानिक बनाउने नक्कली प्रयास बताएका छन् ।
नेताहरू जेलमा रहेको, यसको सबैभन्दा सफल राजनीतिक दल विघटन भएको र देशको लगभग एक तिहाइ विवादित वा विद्रोहीहरूको हातमा रहेको अवस्थामा म्यानमारका सैन्य शासकहरूले गरिरहेको डिसेम्बर २८ को चुनाव ‘स्वतन्त्र र निष्पक्ष’ हुने दाबीलाई थोरैले विश्वास गर्छन्।
‘यो जनताको लागि होइन, यो आफ्नै लागि हो,’ सेनाले सत्ता कब्जा गरेपछि म्यानमारबाट भागेका २५ वर्षीय पाई भन्छन्। ‘तिनीहरू (सत्तारुढ जुन्ता) आफूहरू (फसेको) पासोबाट बाहिर निस्कने बाटो खोजिरहेका छन्’ पाईको भनाइ छ ।
सेनाले देशको शासन सत्ता कब्जा गरेको लगभग पाँच वर्षपछि आइतबार मतदान खुल्दा मतदानले सत्तामा उनीहरूको पकडलाई वैध बनाउनेछ – र उनीहरूलाई अन्तर्राष्ट्रिय पारियाको छवि सुधार गर्न अनुमति दिनेछ सेना जनरलहरूको आशा छ ।
सेनाले मतदान देखावटी हो भन्ने आलोचनालाई अस्वीकार गरेको छ । चुनाव जबरजस्ती गर्न लागिएको नभएको र यसलाई आम जनताको समर्थन रहेको उनीहरू भन्छन् ।
‘चुनाव म्यानमारका जनताको लागि सञ्चालन भइरहेको छ, अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको लागि होइन,’ जुन्ता सरकारका प्रवक्ता जाव मिन तुनले भने। ‘अन्तर्राष्ट्रिय समुदाय सन्तुष्ट छ वा छैन, यो अप्रासंगिक छ’ उनको भनाइ छ ।
धेरै पश्चिमा सरकारहरू र संयुक्त राष्ट्र संघले मतदानलाई नक्कली भनेर खारेज गरेका छन्। यद्यपि, जुन्टाको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण सहयोगी चीन, जसले सेनालाई युद्धभूमिको किनारबाट फर्कन मद्दत गरेको छ । तीन चरणमा आयोजना हुन लागेको चुनावलाई समर्थन गरिरहेको छ। मतदानलाई देशको स्थिरतामा फर्कने उत्तम मार्गको रूपमा चीनले हेरेको टिप्पणीकारहरू भन्छन् ।
प्रकाशित मिति: ११ पुस २०८२, शुक्रबार
