अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा ठूलो गिरावट

काठमाडौं, २८ चैत। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा यो साता ठुलो गिरावट आएको छ। इरान र अमेरिकाबीच स्थायी युद्धविरामका लागि हुन लागेको वार्ताको सकारात्मक प्रभावका कारण तेलको मूल्य ओरालो लागेको हो।

यो गिरावट सन् २०२२ यताकै सबैभन्दा ठुलो साप्ताहिक गिरावट भएको तथ्याङ्कले देखाएको छ। पाकिस्तानको मध्यस्थतामा इरान र अमेरिकाबीच दुई हप्ताको युद्धविराम भएपछि बजारमा त्यसको सिधा असर देखिएको बताइएको छ।

शुक्रबारको कारोबारमा ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य शून्य दशमलव ८ प्रतिशतले घटेर प्रतिब्यारेल ९५.२० डलरमा सीमित भएको छ। यो साता समग्रमा ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य १२.७ प्रतिशतले ओरालो लागेको हो।

त्यस्तै, अमेरिकी वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडिएट (डब्लूटीआई) को मूल्य १.३ प्रतिशतले घटेर प्रतिब्यारेल ९६.५७ डलर कायम भएको छ। डब्लूटीआईका लागि यो गिरावट सन् २०२० को कोरोना महामारीपछिकै सबैभन्दा ठूलो गिरावट हो।

मूल्यमा कमी आएपनि बजारमा आपूर्तिलाई लिएर अझै चिन्ता भने कायमै छ। विशेषगरी स्ट्रेट अफ होर्मुजबाट हुने तेलको ढुवानी अझै ९० प्रतिशतभन्दा बढी अवरुद्ध छ। तेहरानले आफ्नो क्षेत्रीय जलक्षेत्रमा मात्र जहाजहरू चलाउन चेतावनी दिएका कारण विश्वकै महत्त्वपूर्ण मानिने यो मार्गबाट हुने आपूर्ति सामान्य अवस्थामा आउन सकेको छैन।

इरानले शान्ति सम्झौतापछि जलमार्गबाट पार हुने जहाजहरूसँग शुल्क लिने प्रस्ताव अघि सारेको छ, जसमा पश्चिमा राष्ट्र र संयुक्त राष्ट्रसंघले आपत्ति जनाएका छन्।

फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि हवाई आक्रमण गरेपछि सुरु भएको द्वन्द्वका कारण मध्यपूर्वका ऊर्जा पूर्वाधारमा ठुलो क्षति पुगेको छ। ६० भन्दा बढी ऊर्जा केन्द्रहरू ड्रोन र मिसाइल आक्रमणको निशानामा परेका छन्।

मध्यपूर्वका उत्पादकहरूले मार्चमा दैनिक ७५ लाख ब्यारेल तेल उत्पादन कटौती गरेका थिए भने अप्रिलमा यो सङ्ख्या ९१ लाख ब्यारेल पुग्ने अनुमान गरिएको छ। यसले गर्दा यो वर्ष विश्व बजारमा तेलको अभाव हुनसक्ने विश्लेषकहरूको ठम्याइ छ।

यसैबिच, साउदी अरबको तेल उत्पादन क्षमतामा दैनिक ६ लाख ब्यारेलले कमी आएको छ भने उसको पूर्व–पश्चिम पाइपलाइनको ढुवानीमा पनि ठुलो गिरावट देखिएको छ। अर्कोतर्फ, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनले प्रतिबन्धित रुसी तेल खरिद गर्न दिइएको छुटलाई निरन्तरता दिने तयारी गरेको छ। पश्चिम एसियाका उत्पादकहरूले भने जलमार्ग खुल्ने प्रतीक्षा गर्दै एसियाली रिफाइनरीहरूसँग तेल लोड गर्ने तयारीका बारेमा छलफल सुरु गरिसकेका छन्। वासिङ्टनमा हुन लागेको आगामी साताको वार्ताले युद्धविरामलाई स्थायी रूप दिएमा तेलको मूल्य थप स्थिर हुने अपेक्षा गरिएको छ।